Twaróg

Wyniki badań archeologicznych dowodzą, że tradycja wytwarzania serów twarogowych na niektórych terenach Polski miała swoje początki już ponad 7 tys. lat temu. W wieku XIX i do początku XX, w gospodarstwach wiejskich, oprócz uprawy roślin zajmowano się także przetwórstwem produktów spożywczych. Gospodynie przerabiały ziarno zbóż, mleko, mięso, owoce i warzywa. Głównym składnikiem pożywienia był własnoręcznie wyrabiany nabiał. Ser biały wytwarzano z podgrzanego mleka zsiadłego. Po owarzeniu twaróg wkładano do płóciennego woreczka w kształcie serca lub trójkąta i umieszczano w specjalnej prasie do odciskania serwatki. Wysuszony w ten sposób ser spożywano w postaci krojonych piastrów, najczęściej z chlebem oraz miodem, cukrem i powidłami lub na słono, z kluskami i w pierogach oraz jako nadzienie do naleśników. Twaróg tradycyjnie wytwarza się wyłącznie z mleka krowiego z dodatkiem czystych kultur bakterii mlekowych. Obiegowemu terminowi ser twarogowy odpowiada powszechnie używana nazwa ser biały, w odróżnieniu od sera żółtego oznaczającego dojrzewające sery podpuszczkowe. Receptura wytwarzania twarogu nie zmieniła się do czasów obecnych. Odciskanie serów odbywa się, jak dawniej, w prasach. Podobnie, ręczny sposób wyrobu z użyciem płóciennych chust serowarskich, pozostawiający odcisk ich faktury na powierzchni twarogu oraz ręczne krojenie i pakowanie jest potwierdzeniem tradycyjnych metod wyrobu.

okazje i promocje

Sól

Sól to podstawowa przyprawa, która poprawia walory smakowe potraw. Od wieków stosowana była jako przyprawa, środek do konserwacji mięsa, kiszenia warzyw oraz do codziennych czynności związanych z czyszczeniem. Sól to tzw. warzonka, która powstaje poprzez odparowywanie solanki. Oprócz chlorku sodu zawiera naturalne pierwiastki wapnia, magnezu i jodek potasu. Są to składniki mineralne niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania ustroju człowieka. Proces produkcyjny warzenia soli rozpoczyna się od zatężania solanki na tężniach. Przepuszczana przez trzy tężnie zostaje zagęszczona do 30%. Następnie transportowana jest rurociągiem do drewnianych zbiorników. Stąd przesyła się ją do podgrzewacza w warzelni, i podgrzewa do temperatury 45°C. Tak podgrzaną wstępnie solankę przelewa się do panwi, płaskiego naczynia z grubej blachy stalowej i podgrzewa do około 106″C. Podczas warzenia soli wytrąca się na powierzchni „kożuch”, który jest usuwany za pomocą „łaty”, czyli drewnianej deski o długości około 9 m. Ten etap produkcji nazywamy szumowaniem. Podczas podgrzewania z solanki wytrącają się kryształki soli. Najpierw narzędziem zwanym „kasiorem”, gracą na drewnianym drągu o długości około 3 m, przecina się sól w panwi, tak żeby ułatwić podciąganie jej do brzegów. Następnie dłuższą, czterometrową gracą zwaną „dziadem” podciąga się sól do burt panwi. Za pomocą łopat z dziurkami, ułatwiającymi ociekanie soli z solanki, wybiera się sól na drewniany parownik i układa w pryzmy. Zarówno istota procesu jak i jego wykonanie nie zmieniły się. Do warzenia soli służą proste narzędzia, prace związane z warzeniem są wykonywane ręcznie przez pracowników zwanych „warzelnikami”, a tężnie przede wszystkim służą do odparowania i zatężenia ściekającej po ścianach solanki.

 

okazje i promocje

Gęsina

Gęsina to rarytas wśród europejskich smaków, znany także w polskiej tradycji kulinarnej. Tradycje hodowli gęsi i obecność gęsiny na polskich stołach sięgają XVII wieku. Do dziś Polska jest największym producentem gęsi w Europie. Eksport gęsiny na rynek niemiecki sięga około 18-20 tysięcy ton rocznie, a polska gęś uchodzi tam za rarytas. Najlepsze mięso uzyskuje się z chowu owsianego. Stosowana technologia chowu owsianego zaleca używanie mieszanek paszowych zbliżonych do pasz pochodzenia naturalnego: pastwisko lub cięta zielonka, świeża i soczysta skarmiana bez ograniczeń (nawet 1500g/szt. dziennie) jest warunkiem uzyskania doskonałej jakości mięsa, braku nadmiernego osadzania tłuszczu oraz optymalnego przerośnięcia mięśni tkanką tłuszczową. Z gęsiny przyrządza się wiele specjałów: półgęsek robi się tylko z piersi, ze skrzydeł gotuje się rosół, szyję przeznacza się do nadziewania, łapy na galaretę, tłuszcz na smalec, podroby na pasztet, a z pozostałego mięsa (z grzbietu i ud) robi się okrasę. Wytwarzane są również inne produkty i potrawy m.in.: czernina, gęsia szyja, pasztet z gęsi, tradycyjna gęś pieczona czy też gęsi smalec o niezwykłych walorach smakowych i leczniczych. Półgęsek uznawany był za przysmak i gościł na stołach szlachty, bogatych chłopów, a od święta także na stołach biedniejszych kmieci. Dawniej półgęskiem nazywano przyprawioną połówkę gęsi, powstałą po usunięciu kości, zwiniętą i wędzoną przez około 2 dni. Tradycja wytwarzania nie tylko półgęska, ale również innych produktów i potraw z gęsi zyskała wielu sprzymierzeńców.

okazje i promocje

Miody

Do wyboru do koloru: od płynnych do skrystalizowanych, od słomkowych przez bursztynowe po ciemnobrązowe, miód to pełnia słodyczy zawarta  w słoiku albo beczułce. Ta różnorodność barwy i smaku wynika z podróży, które pokonują pszczoły, odwiedzając  wierzby, śliwy, podbiał czy głóg. Miody pozyskiwane są od stuleci. Jednak dominuje zbiór z uli, ale niemałą część stanowi produkt zbierany z barci od dzikich pszczół. Miodobranie to wyjątkowe zajęcie i należy do najważniejszych w rocznym kalendarium pszczelarza. Można je porównać ze żniwami. Miód jest końcowym efektem pracy pszczół i bartnika. Dla jego smaku i walorów zdrowotnych ważne jest miejsce, w którym owady zbierają nektar i pyłek, a także i sama opieka nad ulami. Sezon pszczelarski trwa kilka tygodni. Kończy się w drugiej połowie lipca, ale na sierpień przypadają jeszcze ostatnie zbiory miodu. Najbardziej charakterystyczne miody to: rzepakowy, gryczany, spadziowy, akacjowy, wielokwiatowy, lipowy. Miody to naturalne lekarstwa, które działają przeciwzapalnie, wzmacniają organizm, wspomagają leczenie chorób układu pokarmowego, krążenia i układu oddechowego.

okazje noclegowe

Czernina

Czernina to rodzaj polewki, którą przygotowuje się najczęściej z kaczek, ale także z gęsi. Występowała już w czasach Oskara Kolberga jako główne danie obiadowe. Należała do najbardziej charakterystycznych i lubianych szlachetnych potraw, których nie mogło zabraknąć podczas Świąt Wielkanocnych i Bożego Narodzenia oraz na weselach i innych uroczystościach rodzinnych. Czarnina była jednym z głównych dań podawanych podczas wesela. W XIX wieku mały obiad podawano zaraz po powrocie z kościoła. Oprócz różnego rodzaju mięs, gości częstowano jedną z zup: rosołem lub czarniną.
Czarninę przygotowuje się przeważnie na rosole z podrobów, grzbietu i szyjek kaczych z włoszczyzną, z dodatkiem majeranku, cząbru, ziela angielskiego, pieprzu oraz suszonych jabłek, śliwek węgierek i gruszek w zalewie octowej. Po ugotowaniu rosołu, zupę zaprawia się kaczą krwią zmieszaną z octem i mąką; dobrze jest dodać do mąki pszennej jedną łyżkę mąki ziemniaczanej, aby krew się nie zwarzyła. W zależności od ilości „zaprawy”, zupa przyjmuje barwę od jasnobrązowej do brunatnej z widocznymi oczkami tłuszczu, jest mniej lub bardziej słodka w zależności od ilości dodanego do smaku cukru; zarówno w smaku jak i w zapachu wyraźnie odczuwa się korzenny aromat cząbru. Tradycyjnie  czarninę podaje się z grubo krojonym domowym makaronem.

 

okazje i promocje

Chleb

Chleb uważany był powszechnie za symbol dobrobytu, odnoszono się, więc do niego z szacunkiem i przestrzegano, aby nie był marnotrawiony. Był i jest podstawowym i najważniejszym składnikiem pożywienia Każda gospodyni miała w swoich obowiązkach pieczenie chleba. Upieczony chleb i przedmioty związane z wypiekiem chleba odgrywały określone role w folklorze ludowym. Do dziś piekarnie opierają produkcję na tradycyjnych metodach, zachowując nie tylko dawne receptury, ale również wiele zwyczajów zachowanych w gospodarstwach domowych. Daje to gwarancję zdrowia i smaku. Chleby wypiekane są z dbałością o tradycyjne receptury. Zarówno forma chleba, jaki zwyczaj posypywania go makiem przed włożeniem do pieca mają swoje korzenie w zwyczajach podtrzymywanych na niektórych terenach Polski od pokoleń. Mak, podobnie jak chleb, symbolizuje płodność i urodzaj, a spożywanie go miało zapewnić dostatek. Tradycyjne metody pieczenia, sposób rozczynienia, zarobienia ciasta, użyte składniki i ręczne formowanie, stanowią o tym, że chleb z makiem zachowuje nadal swoją, jakość i da smak.

okazje gastronomiczne

Biała kiełbasa słoikowa

W kuchni polskiej mięso i przygotowywane z niego wyroby były kiedyś spożywane z okazji świąt i ważnych uroczystości. Obecnie istotnie zmienił się profil spożycia i znacznie wzrosła konsumpcja różnych produktów mięsnych na co dzień. Mięso do produkcji kiełbasy białej „słoikowej” pochodzi wyłącznie od tuczników rasy złotnickiej pstrej, hodowanych w gospodarstwach ekologicznych. Świnia złotnicka pstra jest tradycyjną, starą rasą polską, od początku hodowaną w czystości rasy, o wyjątkowo wysokiej jakości mięsa, przy dużej zawartości tłuszczu w tuszy. Do produkcji białej kiełbasy „słoikowej” używa się najwyższych klas mięsa. Produkcja odbywa się bez użycia środków podnoszących wydajność, polepszających wygląd i wpływających na przedłużenie okresu przydatności do spożycia. W procesie produkcji używane są następujące przyprawy: pieprz czarny mielony, majeranek, gorczyca biała, czosnek świeży, cukier, sól peklująca i sól. Kiełbasa w słoiku z naturalną galaretką przygotowywana jest z farszu, tak jak zwykła kiełbasa. Następnie jest pasteryzowana w słoiku, co zwiększa termin przydatności do spożycia. Pyszna i przypominająca w smaku dawne konserwy mięsne o ziołowym zapachu majeranku, gorczycy, czosnku.

 

okazje noclegowe